الشيخ الصدوق ( مترجم : تهراني )

807

علل الشرايع ( فارسي )

مصنّف اين كتاب محمّد بن على ( ره ) مىگويد : براى حكم مذكور علَّت ديگرى هست و آن اين است كه مستحقّين ارث و اهل آن كه هميشه ارث مىبرند شش نفر مىباشند به اين شرح : پدر ، مادر ، پسر ، دختر ، شوهر ، همسر . حديث ( 2 ) پدرم رحمة الله عليه از سعد بن عبد الله ، از احمد بن محمّد بن عيسى ، از عثمان بن عيسى ، از سماعة بن مهران ، از ابى بصير ، از حضرت ابى جعفر عليه السّلام نقل كرده كه آن جناب فرمود : حضرت امير المؤمنين عليه السّلام مىفرمودند : همان كسى كه به ريگهاى بيابان و عدد آن آگاه است مىداند كه سهام ارثى بيش از شش تا نيست و اگر آنها ( اشاره است به مخالفين ) جهت آن را مىدانستند از شش تا تجاوز نمىكردند . حديث ( 3 ) محمّد بن الحسن بن احمد بن وليد رحمة الله عليه مىگويد : محمّد بن الحسن الصفّار از ايّوب بن نوح ، از محمّد بن ابى عمير ، از يوسف بن عميره ، از ابى بكر حضرمى ، از حضرت ابى عبد الله عليه السّلام نقل كرده كه آن جناب فرمودند : ابن عبّاس مىگفت : محقّقا كسى كه به عدد سنگريزه ها آگاه مىباشد مىداند كه سهام ارث از فرائض ششگانه افزون نمىشود . حديث ( 4 ) عبد الواحد بن محمّد بن عبدوس عطَّار رضى الله عنه از على بن محمّد بن قتيبه نيشابورى ، از فضل ابن شاذان از محمّد بن يحيى ، از على بن عبيد الله ، از يعقوب بن ابراهيم بن سعد از پدرش از محمّد بن اسحاق از زهرى از عبيد الله بن عبد الله بن عتبه ، وى مىگويد : نزد ابن عباس نشسته بودم پس ذكر فرائض ارثى به ميان آمد ، ابن عبّاس گفت : سبحان الله ! ! آيا معتقدين آن كسى كه عدد سنگريزه ها را مىداند در مال موروثه اى نصفبر و نصفبر و ثلثبر قرار مىدهد ؟ ! اين طور نيست زيرا آن دو نصفبر تمام مال را مىبرند و ديگر جايى براى ثلثبر وجود ندارد و مالى برايش باقى نمىماند . زفر بن اوس بصرى در مجلس بود ، گفت : اى ابن عبّاس اوّلين كسى كه در فرائض به عول قايل شد و آن را عملى ساخت چه كسى بود ؟ !